Maandelijks geeft natuurfotograaf Niels Kooyman in Grasduinen de beste fototips. Speciaal voor het Jaar van de Egel mochten we zijn tips over het fotograferen overnemen. Met dank aan fotograaf, schrijver en natuurlijk Grasduinen.
Uw eigen egelfoto’s zijn welkom op jaarvandeegel@zoogdiervereniging.nl. We gaan hier een plekje voor maken op deze website!
TIPS VOOR EGELFOTOGRAFIE
Tekst René Alblas, Foto's Niels Kooyman
• Verbazingwekkend eigenlijk dat egels zoveel mensen weten te verteren. Als ze je zien verstijven ze, mogelijk komt hun mensonvriendelijke ‘kapsel’ overeind en als ze het helemaal niet meer zien zitten, treedt alarmfase drie in werking. Het diertje trekt de huid op de rug middels een kringspier samen en wacht als een vleesgeworden speldenkussen op betere tijden. Aaibaar is anders. Ook stinken ze een uur in de wind en zijn ze gastheer voor meer ongedierte dan goed voor ze is. Lekker dus, voor de fotograaf die eindelijk een wild zoogdier vlak voor z'n neus heeft.
• Egels zijn voornamelijk actief in de schemering, in het najaar en tijdens regenval zijn ze ook overdag te zien. In oktober gaan ze in winterslaap om pas in mei weer actief te worden. In juni is het paartijd en zijn de mannetjes energiek en luidruchtig.
Egels houden van vegetatieranden. Daar waar een weiland overgaat in een houtwal bijvoorbeeld. Tuinen en parken zijn ook populair. En die leefomgeving vind je bijna overal in Nederland. Overigens gaat het de populatie egels in Nederland helemaal niet zo voor de wind. Vooral mannelijke egels worden vanwege het afleggen van grote afstanden vaak het slachtoffer van autoverkeer.
• Afhankelijk van zijn ‘gevaartactiek’ en van het karakter van de egel, is het mogelijk om dit dier van heel dichtbij te fotograferen. Verleidelijk als het is om beeldvullend te werken, het tonen van het landschap geeft wellicht een spannender beeld. Een groothoeklens is hiervoor het juiste gereedschap, een 24mm-lens of kleiner geeft het juiste effect. Dit brandpunt prononceert de egel op de voorgrond en geeft de omgeving als context mee. Een laag standpunt, waarvoor je het beste bij de egel kunt gaan liggen, werkt versterkend. Omdat egels hypergevoelig zijn voor plotselinge geluiden is het aan te raden om daarbij de stille Live View-techniek te gebruiken. De nieuwste spiegelreflexcamera's zijn hiermee uitgerust en geven je de mogelijkheid ruim voor de opname de rumoerige spiegel op te klappen terwijl je het zoekerbeeld op het display geprojecteerd krijgt.Beter voor de egel én het beeld, want in elkaar duikende egels geven lelijke foto’s.

De foto boven is gemaakt tijdens een onderzoek waarbij enkele egels – voorzien van een zender – werden gevolgd aan de hand van radiosignalen. Hieruit bleek dat wegbermen populair zijn als jachtgebied, met alle gevaren van dien. Een misverstand is dat egels vaak verkeersslachtoffer zijn doordat ze zich oprollen als er een auto nadert. Egels zijn simpelweg niet snel genoeg om een auto te ontwijken. Gemaakt met Canon 1V met speedlite, EF 2.8/28-80 mm, L USM.

Een samengevouwde egel kan alleen afgaan op zijn reuk en gehoor. Als je stilletjes afwacht, ontspant het diertje zich. Maar je camera kan op zo’n moment ook alles verpesten, zodat de egel weer in elkaar duikt, gebruik daarom Live View! Gemaakt met Canon kleinbeeldcamera met EF 2.8/100 mm macro-objectief.

In het voorjaar, vooral eind mei en in juni, zijn de mannetjes seksueel het actiefst en vertonen ze zich ook over- dag. Tuinen en weilanden die grenzen aan een bosschage zijn de best bewoonde terreinen. Op een slordig erf van een boerderij komen ook altijd wel wat egels voor. Let op waar de katten of honden worden gevoerd, egels proberen daar een brokje mee te pikken. Geef egels geen melk, dan krijgen ze diarree. Gemaakt met Canon 1V, EF 2.8/70-200 mm, uit de hand.